basalk.punt.nl

Jesaja 29:9-16

9 ¶  Jullie staan daar verdwaasd, alsof jullie blind zijn. Wees maar verdwaasd en wees maar blind. De profeten zijn dronken, maar niet van de wijn, de priesters waggelen, maar niet door de drank. 10  Want een geest van diepe slaap heeft de HEER over jullie uitgestort: hij heeft jullie ogen, de profeten, gesloten en jullie verstand, de zieners, verduisterd. 11  Elk visioen is voor jullie als de tekst van een verzegeld boek, dat aan iemand die kan lezen wordt voorgelegd met de vraag: ‘Lees dit eens, ‘waarop hij antwoordt: ‘Dat gaat niet, het is verzegeld.’ 12  Of als het wordt voorgelegd aan iemand die niet lezen kan: ‘Lees dit eens, ‘dan zal hij zeggen: ‘Ik kan niet lezen.’ 13  De Heer zegt: Omdat dit volk mij naar de mond praat, mij slechts met de lippen dient, terwijl hun hart ver bij mij vandaan is; omdat hun ontzag voor mij louter plicht is, slechts aangeleerd en door mensen opgelegd- 14  daarom zal ik opnieuw wonderen verrichten voor dit volk, indrukwekkende wonderen en grootse daden. De wijsheid van wijzen zal hun dan niet baten, het verstand van verstandigen houdt zich verborgen. 15  Wee degenen die hun ware bedoelingen diep verborgen houden voor de HEER; die alles doen in duisternis en zeggen: ‘Wie ziet ons? Wie weet wat wij doen?’ 16  Jullie draaien de zaken om! Is de klei soms meer dan de pottenbakker? Kan het maaksel over zijn maker zeggen: ‘Hij heeft mij niet gemaakt’? Of het aardewerk over de pottenbakker: ‘Hij brengt er weinig van terecht’? (NBV)

Misschien heeft God de mens geschapen maar een vader en een moeder zijn toch voor jouw en mijn bestaan verantwoordelijk. Dat je bestaat en nog leeft komt echter toch alleen door liefde voor jou. Dat ging nooit vanzelf. En alle liefde komt van God. Liefde heeft je ook gevormd tot wat je bent. Zo kun je dus niet zeggen dat God niet de hand heeft gehad in wat jij geworden bent. Zelfs al heb je de liefde niet als zodanig ervaren en draag je het beeld dat je in een liefdeloze omgeving bent opgegroeid. Denk maar niet dat je grootgebracht kunt worden omdat het nu eenmaal zo hoort. Altijd zijn er idealen, altijd is er wel iemand die geniet van het nieuwe leven dat ontluikt en waaraan bijgedragen mag worden. Soms zie je dat niet, dan is alles verduisterd en zie je alleen nog het duistere waarmee je omringt bent. Maar leven komt van liefde en als je dat leven weet te ervaren en ervan weet te genieten dan ervaar je de liefde ook.

Dan merk je ook dat liefde voor een ander niet een soort plicht is, een last die je met je meedraagt, waar je natuurlijk met woorden steun aan moet betuigen maar die je in de praktijk ook mag inruilen voor eigen liefde. Liefde die niet gloeit, die niet doorvoeld wordt is niet echt. Maar echte liefde kan indrukwekkende wonderen verrichten. Echte liefde kan maken dat mensen weer warmte gaan voelen en weer het leven kunnen kiezen. Echte liefde kan mensen bevrijden van het juk van zo hoort het. En niet alleen individuen maar hele samenlevingen. Als mensen van mensen houden zoeken ze elkaar op en werken ze samen aan een samenleving waar niemand bedreigd wordt, waar iedereen zich thuis voelt. Dan komen buurtvaders de straat op om opgeschoten jongeren te leren hoe goed het is van de buurt te houden en je daar thuis te voelen en hoe schadelijk het voor jezelf kan zijn als je de buurt voortdurend schade wil toebrengen en je van de mensen vervreemdt. In steden zorgen mensen dan samen voor de nodige voorzieningen, voor gehandicapten en zieken, voor ex-gedetineerden en psychiatrisch patiënten die op zichzelf mogen wonen.

Dan nemen werkgevers gehandicapten in dienst en scheppen bedrijven ruimte voor mensen met een beperking. Dan zijn er veilige verkeersroutes voor ouderen en worden kinderen met zorg naar school gebracht. Landen zorgen dan onderling voor vrede en lossen meningsverschillen op door er over te praten en niet door elkaar soldaten en oorlogstuig op het dak te sturen. Dan leven mensen niet meer in angst en hoeven ze niet te vluchten voor oorlog en geweld, voor armoede en honger.  Overal wordt mensen recht gedaan en het recht staat centraal tussen mensen en volken. Het recht wordt gevormd door de mensenrechten, het recht op leven, op voedsel en onderdak, op vrije meningsuiting. Denk niet dat het kwade verborgen kan blijven. Altijd komt het kwade uit en altijd zal het kwade zich keren tegen hen die het kwade bedrijven. In de dagen dat dit deel van het boek van de profeet Jesaja ontstond zorgden de meeste mensen alleen voor zichzelf, dachten ze alleen aan nu en wat ze konden binnenhalen. Die mensen verloren hun stad en hun land voor lange tijd, laten wij zorgen dat wij onze samenleving weten te behouden.

 

Reacties

Jesaja 29:1-8

1 ¶  Wee Ariël, Ariël, stad waar ooit David zich legerde. Rijg de jaren aaneen, vier de kringloop van feesten. 2  Maar ik zal Ariël in het nauw drijven. Droefenis en rouw zullen er heersen, want ik maak van de stad een offerhaard. 3  Ik zal je van alle kanten belegeren, ik werp schansen tegen je op en sluit je met hoge wallen in. 4  Je zult roepen van diep onder de grond, wat je uit het stof laat horen, klinkt gedempt; het klinkt als de stem van een geest uit de diepte, het stof laat slechts gefluister horen. 5  Maar dan opeens, in een oogwenk, worden de barbaarse horden tot fijn stof, de horden der geweldenaars tot dwarrelend kaf. 6  Want de HEER van de hemelse machten zal ingrijpen, met donder, aardschokken en oorverdovend lawaai, met wervelende stormen en een verterende vlammenzee. 7  Als een angstdroom, een visioen in de nacht, verdwijnt de menigte volken die optrekt tegen Ariël, die de stad bestrijdt, belegert en in het nauw drijft.8  Zoals de droom van iemand die honger heeft: hij droomt over eten, maar is bij het ontwaken nog hongerig; of van iemand die dorst lijdt en droomt dat hij drinkt, maar bij het ontwaken nog dorstig is en uitgedroogd-zo zal het ook de volken vergaan, de menigte die optrekt tegen de Sion. (NBV)

Vandaag een gedicht uit het boek van de profeet Jesaja. Aan dat boek hebben meer mensen meegeschreven en misschien is dit lied wel een blues die door de armen in de straten van Jeruzalem werd gezongen en daarom opgenomen werd in dit boek. Om het te begrijpen moet je een paar dingen weten. Dat Ariël wordt hier onvertaald gelaten en helemaal duidelijk is de betekenis niet, het betekent zoiets als “sterke leeuw van God” zo wordt bijvoorbeeld een stamvader uit een geslacht van de stam Gad genoemd , maar het is ook de aanduiding van een vuurhaard, zoiets als de open haard die op koude avonden je huis verwarmd, of het bovenste deel van het brandofferaltaar bij de Tempel dat buiten stond en waar je je aan kon warmen. Een vuur kan in de nacht juist voor armen die op� straat slapen meer dan welkom zijn. De Naardense Bijbel vertaald dan ook “Wee Ariël, Vuurhaard van God” en de aanvulling dat David zich er ooit legerde maakt duidelijk dat hier Jeruzalem bedoeld wordt.

Van die “Vuurhaard” wordt een offerhaard gemaakt. Want ondanks de kringloop van feesten zijn er nog steeds armen die in de straten de blues moeten zingen. Misschien is die kringloop van feesten wel de aanduiding dat er wel zaai en oogstfeesten gevierd worden maar niet zoals voorgeschreven in de vorm van maaltijden waar met de armen uit de stad en de vreemdelingen gedeeld wordt, maar meer lijkend op de rituelen die ook voor de afgoden gedaan worden. Als de vuurhaard tot een offerhaard gemaakt wordt dan wordt de rijkdom van de stad in elk geval weer met de vreemdelingen gedeeld. Niet dat de vijanden van de stad uiteindelijk zullen overwinnen. Iemand die arm is en honger en dorst kent weet hoe dat gaat, je droomt van voedsel maar de honger verdwijnt niet en je droomt van drinken maar de dorst blijft. Zo vergaat het volken die vreemde steden en landstreken bezetten. Zelfs in onze dagen zijn er volken te over die die les nog niet hebben geleerd.

Hun onvermogen om te leren kosten velen het leven. Het brengt mensen er toe om te denken dat het visioen van een vreedzame en rechtvaardige samenleving zoals die in de Bijbel wordt getekend nooit bereikt zal worden. Daar is dus geloof voor nodig en moed om het vol te houden ook in de duistere tijden. Maar optrekken tegen de grondregel voor de menselijke samenleving van eerlijk delen, de richtlijn voor het volk van houden van je naaste als van jezelf zal je uiteindelijk tot stof doen vergaan. Egoïsme leidt altijd tot de dood, anti-egoïsme voert tot het leven. Het is de les die het volk Israel ooit in de woestijn had geleerd en die verankerd lag in de richtlijnen die in Sion werden bewaard. Telkens weer moesten er profeten opstaan die het volk voorhielden wat er gaat gebeuren als je afwijkt van die richtlijnen, als je God in de steek laat. Dan loopt het dus slecht met je af. Want uiteindelijk zal de liefde overwinnen, ook in Syrië, ook in Oekraïne, ook in Rusland, zelfs in ons eigen land.

Reacties

Jesaja 28:14-29

14 ¶  Daarom, hoor de woorden van de HEER, jullie spotters, leiders van het volk van Jeruzalem. 15  Jullie zeiden: ‘Wij hebben een verbond gesloten met de dood, met het dodenrijk zijn we een verdrag aangegaan. Wanneer de striemende gesel voorbijkomt zal hij ons niet raken. Wij houden ons schuil in bedrog en verbergen ons in leugens.’ 16  Maar dit zegt God, de HEER: Ik leg in Sion een fundament met een uitgelezen grondsteen, een kostbare hoeksteen. Wie zijn vertrouwen daarop grondvest, hoeft geen andere toevlucht te zoeken.17  Ik zal het recht als meetlint hanteren en de gerechtigheid als schietlood. De hagel vernietigt de schuilhoek van je bedrog, het water spoelt jullie schuilplaats weg. 18  Jullie verbond met de dood wordt verbroken, jullie verdrag met het dodenrijk houdt geen stand. Wanneer de striemende gesel voorbijkomt zal hij jullie genadeloos afranselen. 19  Dag in dag uit komt hij voorbij, in de morgen, in de nacht, en telkens als hij langskomt zal hij jullie treffen. Hoe verschrikkelijk is het om de boodschap te verstaan! 20  Het bed is te kort om je op uit te strekken, de deken te smal om je in te wikkelen. 21  De HEER zal opstaan zoals destijds op de Perasim, hij zal grote beroering veroorzaken zoals in de vlakte bij Gibeon: hij zal iets tot stand brengen, iets bijzonders, hij gaat iets buitengewoons volbrengen. 22  Nu dan, staak jullie spotternijen, anders zullen jullie boeien nog meer knellen. Want dit heb ik gehoord: God, de HEER van de hemelse machten, heeft tot vernietiging van het land besloten. 23 ¶  Hoor mij aan en leen mij je oor, luister aandachtig naar mijn woorden. 24  Als een boer zaaien wil, ploegt hij dan alle dagen? Blijft hij voren trekken in zijn land? 25  Als hij het land geëffend heeft, strooit hij toch komijn en karwij, zaait tarwe in rijen, gerst in vakken en spelt langs de rand van zijn akker? 26  Het is zijn God die hem daarin onderricht, die hem leert wat hij moet doen. 27  Zo dorst men komijn niet met een dorsslede en over karwij rolt men geen wagenrad; komijn wordt met een stok uitgeklopt en karwij met een roede. 28  Graan moet voor brood worden fijngemalen; maar een boer blijft niet eindeloos dorsen: hij stuurt zijn paarden en het wagenrad eroverheen, maar hij laat het niet verpletteren. 29  Ook dit vindt zijn oorsprong bij de HEER van de hemelse machten: zijn beleid is wonderbaarlijk en hij volvoert het in grote wijsheid. (NBV)

De mensen van Syrië en vele andere volken weten inmiddels wat dat betekent, het voorbijkomen van de striemende gesel.  Voor ons ligt het uitgangspunt in Sion, daar, op de heilige berg in Jeruzalem, ligt immers de grondregel van de Liefde, van “Gij zult niet doden”, de richtlijn die zegt dat je je naaste lief moet hebben als jezelf.  Dit hoofdstuk uit het boek van de Profeet Jesaja begon met de dronken leiders in Samaria, volgens dit stuk kennelijk gevolgd door de leiders in Jeruzalem. Misschien ook wel de leiders van ons land in onze dagen. Doen wij iets tegen het doden van mensen of doen we er aan mee? Denk niet dat het onmogelijk is, mensen kunnen vaak meer dan we denken. Soms vraag je je af waar mensen het vandaan halen. Wat zijn oog ziet maken zijn handen, ze heeft een druk huisgezin maar het is altijd opgeruimd en ze is altijd vrolijk. Hoe kan het dat mensen soms nauwelijks hoeven te studeren om ingewikkelde vraagstukken op te lossen? In het boek van de profeet Jesaja wordt het voorbeeld van de boer gebruikt, de akkerbouwer.

Soms is een aanleg nodig, soms heb je spieren nodig die zo in het lichaam zitten dat bepaalde bewegingen gemakkelijker afgaan dan bij mensen bij wie de spieren anders in elkaar zitten. Maar wie zich open stelt voor de dingen die men liefheeft zal zich de kennis spelenderwijs eigen maken. Liefde maakt niet blind maar geeft kennis. Gezond verstand doet de rest. Er zijn uitspraken in dit gedeelte die iedereen die het leest zal beamen, ook al heeft men er geen verstand van. Natuurlijk moet je niet eindeloos blijven dorsen, dat heeft geen zin, als de korrels uit de aren zijn dan mag je het kaf van het koren scheiden, als je de korrels tot stof slaat met de dorsvlegels dan gaat kostbaar meel verloren. Elke handeling vraagt haar eigen gereedschap, ook dat weten we. In elke doe het zelf winkel is er een grote variëteit aan gereedschap. De leek weet soms niet wat te kiezen, maar de echte liefhebber weet precies wat er nodig is voor het karwei dat men onder handen heeft.

Als dat al niet geldt voor het bewerken van het land of het maken van dingen hoeveel te meer zal het dan waar zijn voor het omgaan met mensen. Niemand hoeft zich ooit af te vragen hoe om te gaan met een zieke, er zijn is voldoende, luisteren en meevoelen doet de rest. Niemand hoeft zich af te vragen hoe te troosten, ruimte maken voor het tonen van verdriet maakt dat men het samen kan dragen. Niemand hoeft zich af te vragen wat te geven aan iemand die honger heeft, een stuk brood en een brok vis zijn voldoende. Zo heeft iemand zonder kleding gewoon wat kleren nodig en iemand die bedroefd is een hand om de schouder. Zo heeft een vluchteling een veilige plaats met toekomst nodig. Bij mensen kan het nog eenvoudiger. Als je zelf niet weet wat iemand nodig heeft dan kun je dat ook gewoon vragen. Samen zoeken naar het nodige maakt het dan nog waardevoller. Voor ieder is nodig de Liefde voor de naaste, de liefde die God ons geschonken heeft, die liefde ligt in jezelf te wachten, stel je er maar voor open.

Reacties

Jesaja 28:1-13

1 ¶  Wee de trotse kroon van de dronkaards van Efraïm; bedwelmd door de wijn pronken zij met de stad die de vruchtbare vallei bekroont, maar hun prachtige sieraad is een bloem die verwelkt. 2  Want de Heer beschikt over iemand, sterk als een hevige hagelbui, als een wervelwind, krachtig als een kolkende watermassa, die met zijn machtige hand alles omver zal stoten. 3  De trotse kroon van de dronkaards van Efraïm zal worden vertrapt. 4  Dit pronkstuk van de vruchtbare vallei, dit prachtige sieraad, zal als een bloem verwelken, verdwijnen als een vroege vijg, vóór de oogst ontdekt en onmiddellijk opgegeten. 5  Op die dag zal de HEER van de hemelse machten de sierlijke kroon zijn, de prachtige krans voor wie er van zijn volk nog over zijn; 6  wie zetelt op de rechterstoel zal hij met zuiver recht bezielen, en heldenmoed schenkt hij aan hen die de vijand uit de stad verdrijven. 7  Maar zelfs priesters waggelen van de wijn, profeten wankelen door de drank: ze waggelen door de drank en zijn verward door de wijn; de drank doet hen wankelen, waggelend hebben ze visioenen, zwalkend doen ze hun uitspraken. 8  Hun tafels zitten onder het braaksel, geen plekje dat niet walgelijk besmeurd is. 9 ¶  ‘Wie tracht hij nu kennis bij te brengen? Aan wie wil hij zijn boodschap kwijt? Houdt hij ons soms voor zuigelingen, nog maar net de moederborst ontwend? 10  Hoor hem: “Tsav latsav, tsav latsav, kav lakav, kav lakav, beetje van dit, beetje van dat.”’ 11  Inderdaad, door mensen met een vreemde tongval, in een andere taal, spreekt de HEER tot dit volk. 12  Ooit heeft hij tegen hen gezegd: ‘Hier is rust, hier vind je verpozing, laat wie vermoeid is hier rusten.’ Maar ze weigerden naar hem te luisteren. 13  Daarom horen zij nu van de HEER: ‘Tsav latsav, tsav latsav, kav lakav, kav lakav, beetje van dit, beetje van dat.’ En zo gaan ze op weg, maar ze struikelen, ze raken gewond, verstrikt, en worden gevangen. (NBV)

Dat waren niet de besten, die lui van Efraïm. We hadden al eens gelezen dat ze weigerden te gaan vechten voor het volk omdat ze niet iedereen kenden maar hier kunnen ze niet eens op hun benen staan omdat ze te dronken zijn. In het gedeelte dat we vandaag lezen wordt afgerekend met verdedigers van het volk die in het bangst van de tijden vrolijk aan het feestvieren slaan. De stad waarover het hier gaat is Samaria, de hoofdstad van het Noordelijke rijk van Israel. Als er een oogstfeest werd gevierd zette iedereen een bloemenkrans op het hoofd als teken van de vruchtbaarheid en de overvloedige oogst.  Efraïm was de stam aan wie de stad was toegewezen en de naam Efraïm zou je kunnen vertalen met “Ik zal dubbel vruchtbaar zijn”. Het is dus dubbel zuur als je die mensen dronken feest ziet vieren terwijl het machtige leger van Assyrië bijna voor de deur staat. Uiteindelijk zal het Noordrijk, dat 10 stammenrijk verloren gaan. De stammen worden weggevoerd en komen nooit meer terug. De achterblijvers vermengen zich met de omringende volken en worden nooit meer als echte Joden erkend.

De kern van deze Bijbelpassage is eigenlijk onvertaalbaar. Daarom is het goed dat het “Tsav latsav” onvertaald is gebleven. Als je werkelijk wil weten wat er mee wordt bedoeld dan zou “wet op wet” of “gebod op gebod” nog het dichtste bij komen, maar je wel op het verkeerde been zetten. Denk eens in dat er in onze rechtszalen dronken rechters zouden zitten.  Die rechters zouden vrolijk met hun hamer zitten zwaaien en vonnis wijzen, maar recht doen ho maar. Het Tsav latsav is Hebreeuwse brabbeltaal. Spottend zegt de profeet dan ook dat als ze zo doorgaan God voortaan niet meer in het Hebreeuws maar in het Assyrisch zou spreken tot het volk. De kern is dus dat als de leiders en rechters van het volk brabbeltaal spreken het slecht met het volk zal aflopen. In onze dagen schept dat een probleem. Er zijn leiders van het volk, volksvertegenwoordigers, die schijnbaar eenvoudige taal spreken. In één zin weten ze de meest ingewikkelde problemen onder woorden te brengen en daarbij ook nog een oplossing aan te brengen. Dat heet Jip en Janneke taal.

Jip en Janneke speelden in kinderboeken die gingen over alledaagse huis en tuin problemen, niet over grote maatschappelijke problemen die iedereen raken.  Politici die in eenvoudige taal ingewikkelde problemen onder woorden brengen en daarbij gelijk eenvoudig klinkende oplossingen bieden moet je dus diep wantrouwen. Ze klinken wel mooi maar dat doen veel kinderliedjes ook. Zelfs kleuters kunnen ze zingen maar niemand kent de betekenis van Ozewiezewozewieze. De dronken leiders van Samaria, de feestvierders op het oogstfeest van de dubbel vruchtbaren zouden uiteindelijk uit de geschiedenis verdwijnen. Aan ons om vast te houden waar we trots op mogen zijn, een tolerant en gastvrij land, waar vervolgden en verdrukten altijd een plaats konden vinden en ons land konden verrijken. Wie alleen naar gisteren kijkt is kortzichtig. We vingen Hugenoten uit Frankrijk op, Chinezen uit China, Molukkers uit de Molukken, Hongaren uit communistisch Hongarije, Surinamers uit Suriname, en niemand van hen is ooit teruggestuurd.

Reacties

Matteüs 10:24-33

24  Een leerling staat niet boven zijn leermeester en een slaaf niet boven zijn heer. 25  Een leerling moet er genoegen mee nemen te worden als zijn leermeester, en de slaaf als zijn heer. Als ze de heer des huizes al Beëlzebul genoemd hebben, waarvoor zullen ze dan zijn huisgenoten wel niet uitmaken? 26  Wees dus niet bang voor hen. Want niets is verborgen dat niet onthuld zal worden en niets is geheim dat niet bekend zal worden. 27  Wat ik jullie in het duister zeg, spreek dat uit in het volle licht, en wat jullie in het oor gefluisterd wordt, schreeuw dat van de daken. 28  Wees niet bang voor hen die wel het lichaam maar niet de ziel kunnen doden. Wees liever bang voor hem die in staat is én ziel én lichaam om te laten komen in de Gehenna. 29  Wat kosten twee mussen? Zo goed als niets. Maar er valt er niet één dood neer als jullie Vader het niet wil. 30  Bij jullie zijn zelfs alle haren op je hoofd geteld. 31  Wees dus niet bang, jullie zijn meer waard dan een hele zwerm mussen. 32  Iedereen die mij zal erkennen bij de mensen, zal ook ik erkennen bij mijn Vader in de hemel. 33  Maar wie mij verloochent bij de mensen, zal ook ik verloochenen bij mijn Vader in de hemel. (NBV)

Het klinkt ons al vrij radicaal in de oren, maar in een samenleving waar slaven op de laagste ladder stonden, soms lager dan de dieren, was dit wel heel revolutionair. Matteüs begint dan ook met de uitspraak van Jezus te citeren dat de slaaf niet meer hoeft te zijn dan de meester, of de leerling meer dan de leraar, maar toch. Je kunt je ook vandaag de dag niet voorstellen dat de buschauffeur niet boven de bestuursvoorzitter van de busmaatschappij gesteld moet worden. Maar dat ze gelijk zijn is dus hier duidelijk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Jezus waarschuwt voor de oorlog die je ontketent als je dit van de daken gaat schreeuwen. Je kiest wel steeds de goede kant, en hij heeft er weet van als je ten val komt en uiteindelijk zal het allemaal wel goed komen, maar Jezus is gekomen om het zwaard te brengen.

Goed en kwaad zullen eindelijk duidelijk worden. Het kind van de uitgeprocedeerde asielzoekster is niet minder dan een van de dochters van Maxima en Alexander, en we worden geroepen om van allebei evenveel te houden. Toch staat er in dit stuk een uitspraak die veel mensen in verwarring heeft gebracht. Die over die mussen, die bijna niets kosten maar dat er niet één dood valt als de Vader het niet wil. Want wat wil dat nu betekenen? We weten allemaal dat er mussen doodvallen. Ze dreigen zelfs uit te sterven als we niet oppassen. En te zeggen dat onze liefde voor de natuur het uitsterven van mussen kan voorkomen is te goedkoop. Het is wel waar maar dat zal er hier niet worden bedoeld. Wil God dan dat mussen doodvallen? En wil God dat onze geliefden ziek worden en doodgaan? In een God die dat toestaat willen we niet geloven.

Maar er staat nog iets, dat van die haren op je hoofd, die allemaal geteld zijn. Als je niet kaal bent kun je je daarover verbazen. Niemand met een gezonde haardos heeft de eigen haren geteld maar volgens Jezus van Nazareth God wel. Dat zet dat “willen” in een ander daglicht. Dat willen dat hier staat is dan ook niet een willen met een voorafgaand besluit, maar meer een weet er van hebben. Ook al gebeurt het, je wil het niet, het raakt je en God wil door alles dat aan zijn minste schepsels gebeurd geraakt worden. Als je dus bittere ellende overkomen is kan dat je troosten. Niemand die zich om je bekommerd? God heeft er weet van. Kijk weer om naar mensen die dat nodig hebben en je komt er bovenuit. Je mag van anderen houden als van jezelf en als je merkt hoeveel je van een ander kan houden dan weet je ook hoeveel jezelf waard bent. In de vijftiende eeuw schreef iemand eens op dat het eigenlijk de enige troost is die we hebben, dat God er weet van heeft wat er met je gebeurt. Sinds die tijd is dat aan heel veel mensen geleerd. Maar je leert het pas echt als je weet hebt van de ellende van de anderen, en daar wat aan wil doen.

Reacties

Johannes 3:22-36

22 ¶  Daarna ging Jezus met zijn leerlingen naar Judea. Daar bleef hij enige tijd en hij doopte er. 23  Johannes doopte toen ook, in Enon, dicht bij Salim, een waterrijk gebied. Daar kwamen de mensen naartoe om zich te laten dopen. 24  Johannes was immers nog niet gevangengezet. 25  Er ontstond een discussie tussen de leerlingen van Johannes en een Jood over het reinigingsritueel. 26  Ze gingen naar Johannes en zeiden tegen hem: ‘Rabbi, de man die bij u aan de overkant van de Jordaan was, over wie u een getuigenis afgelegd hebt, is aan het dopen en iedereen gaat naar hem toe!’ 27  Johannes antwoordde: ‘Een mens kan alleen ontvangen wat hem door de hemel gegeven wordt. 28  Jullie kunnen van mij getuigen dat ik gezegd heb: “Ik ben de messias niet, maar ik ben voor hem uit gezonden.” 29  De bruidegom krijgt de bruid; de vriend van de bruidegom staat te luisteren en is blij dat hij de stem van de bruidegom hoort. Dat vervult mij met grote vreugde. 30  Hij moet groter worden en ik kleiner. 31  Hij die van boven komt staat boven allen, wie uit de aarde voortkomt is aards en spreekt de taal van de aarde. Hij die uit de hemel komt en boven allen staat, 32  getuigt van wat hij gezien en gehoord heeft, en toch wordt zijn getuigenis door niemand aanvaard. 33  Wie zijn getuigenis wel aanvaardt, bevestigt daarmee dat God betrouwbaar is. 34  Hij die door God gezonden is, spreekt de woorden van God, en God schenkt de Geest in overvloed. 35  De Vader heeft de Zoon lief en heeft alle macht aan hem overgedragen. 36  Wie in de Zoon gelooft heeft eeuwig leven, wie de Zoon niet wil gehoorzamen zal dat leven niet kennen; integendeel, Gods toorn blijft op hem rusten.’ (NBV)

 Hoe stook je in een gelukkig huwelijk? Soms door te zeggen dat de een meer geliefd is dan de ander. Dan ontstaat er concurrentie en dus verwijdering en wrijving. Zo niet tussen de neven Johannes en Jezus. Johannes zag zichzelf als wegbereider, de man van de advent dus, een wegbereider voor Jezus. Dat had hij nooit onder stoelen of banken gestoken en toen Jezus ook ging dopen en kennelijk veel mensen trok ging hij er niet anders over denken. het was en bleef een feest en de beste vriend van de bruidegom lijkt dan aan de kant te staan maar bij hem steekt de bruidegom nog feestelijker af. Die doop overigens wordt hier gezien als reinigingsritueel, voor het feest ga je je eerst wassen en dan begint het feest. Al het stof van alledag wordt afgespoeld.

Veel mensen wilden daar hun hele huishouden, inclusief de kinderen, in meenemen en dat gebeurde dan ook. Daarom denken veel mensen dat tegenwoordig in de meeste kerken alleen de kinderen gedoopt kunnen worden. Dat is niet zo. Er zijn wel een paar kerken waar kinderen niet gedoopt kunnen worden, die moeten wachten tot ze zelf kunnen beslissen, maar als u in de plaatselijke protestantse kerk actief wilt worden en U bent nooit gedoopt aarzel dan niet de predikant te vragen om gedoopt te worden, die zal dat graag doen. Je verbind je dan wel aan de kerk zoals die er nu uitziet. In de geschiedenis is dat wel eens veranderd en dan stappen er mensen uit de kerk en beginnen een nieuwe. Bij de fusie tussen de Hervormde, de Gereformeerde en de Lutherse Kerk is dat ook gebeurd. Mensen nemen elkaar het verzet tegen veranderingen nog wel eens kwalijk. Nergens voor nodig natuurlijk, je kunt er tegen of niet.

Voor de lezers van de Evangelist Johannes was er een hele grote verandering gaande. De Tempel in Jeruzalem was verwoest en ze moesten gaan geloven dat Jezus van Nazareth direct bij de God van Israël vandaan was gekomen. Er was wel discussie ontstaan over de goddelijkheid van Jezus van Nazareth. Maar de notie dat de God van Israël ook door de dood heen naast de mensen zou blijven staan die zijn Weg wilden gaan, vast blijven houden aan het houden van de naasten als van zichzelf was voldoende om in die Weg van Jezus van Nazareth te gaan geloven. Als je dat gelooft dan is er ineens ook geen angst meer voor de dood. Dan kun je gaan leven alsof je eeuwig leeft, in de woorden van de Bijbel: dan krijg je het eeuwige leven. Dan hoef je niet meer voor jezelf of voor je nageslacht te zorgen, elke dag heeft genoeg aan zichzelf. Dan zorgen we alleen nog voor een betere wereld voor alle mensen, een wereld met rechtvaardige handelsverhoudingen, een wereld waar iedereen mee mag doen, zonder honger, zonder geweld, een wereld waar ieder tot zijn recht komt. Daar mogen we elke dag weer opnieuw mee beginnen, ook vandaag weer.

Reacties

Matteüs 10:16-23

16 ¶  Bedenk wel, ik zend jullie als schapen onder de wolven. Wees dus scherpzinnig als een slang, maar behoud de onschuld van een duif. 17  Pas op voor de mensen, want ze zullen je voor het gerecht brengen en je geselen in hun synagogen. 18  Jullie zullen omwille van mij worden voorgeleid aan gouverneurs en koningen, en een getuigenis moeten afleggen ten overstaan van hen en de heidenen. 19  Wanneer ze je uitleveren, vraag je dan niet bezorgd af hoe je moet spreken of wat je moet zeggen. Want wat je moet zeggen, zal je op dat moment worden ingegeven. 20  Jullie zijn het immers niet zelf die dan spreken, het is de Geest van jullie Vader die in jullie spreekt. 21  De ene broer zal de andere uitleveren om hem te laten doden, en vaders zullen hetzelfde doen met hun kinderen, en kinderen zullen zich tegen hun ouders keren en hen laten terechtstellen. 22  Jullie zullen door iedereen worden gehaat omwille van mijn naam; maar wie standhoudt tot het einde zal worden gered. 23  Wanneer ze jullie vervolgen in de ene stad, vlucht dan naar de volgende. Ik verzeker jullie: voor je in elke stad van Israël bent geweest, zal de Mensenzoon gekomen zijn. (NBV)

Er zijn van die predikers die beloven een gemakkelijk leven als je de weg van Jezus  van Nazareth volgt. “Laat Jezus in je hart en je zult de vrede kennen” Afgezien van de vraag hoe “Jezus in je hart” moet komen is de suggestie  geheel in strijd met wat Jezus er in het verhaal van Mattheüs zelf over te zeggen heeft. We kennen natuurlijk de uitdrukking over de wolf in schaapskleren, een vijand die zich onder de nietsvermoedende onschuldige kudde begeeft om daar kwaad aan te richten. Maar kennen we het omgekeerde ook? Schapen die zich onder de wolven begeven om andere schapen te helpen? We staan er waarschijnlijk niet zo bij stil maar organisaties als Artsen zonder Grenzen kennen dit soort schapen. In oorlogsgebieden vindt je hen terug, onafhankelijk en alleen daar waar mensen zonder hulp zijn gaan ze hun gang, wat overheden of gewapende troepen er ook van mogen vinden.

Regelmatig vallen er slachtoffers onder deze hulpverleners, of ze worden ontvoerd of gevangen gezet. Ooit was er een tijd dat de kerken de verantwoordelijkheid voor dit soort hulp op zich hadden genomen. De geschiedenis kent dan ook vele slachtoffers van geweld die alleen hulp aan de armsten en de zwaksten kwamen brengen. Veel kerken hebben zich echter zozeer met de machthebbers in de wereld verbonden dat het aantal kerkelijke hulpverleners zeer is teruggelopen. Van veel kerken is voor de machthebbers zeker geen gevaar meer te duchten. En toch waarschuwt Jezus er voor dat het volgen van zijn weg een hoop onrust en conflict teweeg zal brengen. Kinderen tegen hun ouders, burgerlijke en kerkelijke overheden tegen de volgelingen van Jezus.

Jullie zullen door iedereen worden gehaat zegt hij tegen zijn zendelingen, en daarmee kunnen ze op pad. Wie in onze dagen voor de armen opkomt wordt vreemd aangekeken. Wie maaltijd houdt met vreemdelingen in plaats van hen te veroordelen loopt de kans gemeden te worden en met de nek te worden aangekeken. Wie racisten veroordeeld en opkomt voor een rechtvaardige samenleving waar mensen recht hebben op hun eigen overtuiging en manier van leven loopt de kans met geweld bedreigd te worden. Het gaan van de Weg van Jezus van Nazareth betekent dit volhouden, ondanks wat er gebeurd, ondanks wat vrienden, familie en de mensen om je heen er van vinden, ondanks de heersende opinie, volhouden tot het einde toe.

 

Reacties

Matteüs 10:5-15

5 ¶  Deze twaalf zond Jezus uit, en hij gaf hun de volgende instructies: ‘Sla niet de weg naar de heidenen in en bezoek geen Samaritaanse stad. 6  Ga liever op zoek naar de verloren schapen van het volk van Israël. 7  Ga op weg en verkondig: “Het koninkrijk van de hemel is nabij.” 8  Genees zieken, wek doden op, maak mensen die aan huidvraat lijden rein en drijf demonen uit. Om niet hebben jullie ontvangen, om niet moeten jullie geven! 9  Neem in je beurs geen gouden, zilveren of koperen munten mee, 10  schaf je voor onderweg geen reistas aan, geen extra kleren, geen sandalen en geen stok, want een arbeider is het waard dat er in zijn onderhoud wordt voorzien. 11  In elke stad en in elk dorp waar je komt, moet je uitzoeken wie het waard is je te ontvangen; blijf daar dan tot je weer verder gaat. 12  Groet de bewoners van het huis dat je binnengaat. 13  Laat jullie vrede over dat huis komen als het dat waard is, maar als het dat niet waard is, laat dan die vrede naar je terugkeren. 14  En als ze je niet willen ontvangen noch naar je woorden willen luisteren, verlaat dan dat huis of die stad en schud het stof van je voeten. 15  Ik verzeker jullie: de dag van het oordeel zal voor het land van Sodom en Gomorra draaglijker zijn dan voor die stad. (NBV)

De 12 zendelingen die Jezus er op uit stuurt krijgen heel nauwkeurige instructies mee. Jezus zelf was net weggestuurd uit het 10 stedenland, omdat hij de gekkigheid van een paar bewoners aan varkens had verbonden die zich vervolgens van de rotsen hadden gestort, dus naar het buitenland mogen ze voorlopig niet gaan. Het blijft bij de mensen van hun eigen volk want die kunnen snappen waar het om gaat. Een koninkrijk waar de Thora, de leer van Mozes heerst, de wet van je naaste liefhebben als jezelf. Daarom mogen ze ook niks verdienen aan het brengen van de boodschap, aan het genezen van ziekten en het laten ophouden van allerlei gekkigheid. Zeker niet aan het wegnemen van kwellingen en aan het weerbaar maken van het volk, zoals je het "genezen van alle ziekten en kwalen" eigenlijk ook zou kunnen vertalen.

Van die plaatsen waar ze niet ontvangen worden moeten ze het stof van hun voeten schudden. Ofwel ze moeten opnieuw op weg gaan en zich niet laten besmetten door het negativisme waar men kennelijk voor kiest, we kunnen toch niet anders doen als we gewend zijn te doen klinkt het. Ook in onze dagen keren veel mensen zich van de politiek af. Problemen in de wereld zijn ingewikkeld en het kost moeite en energie je daarin te verdiepen. Dat het eigenlijk gaat om te zorgen voor minsten in de wereld wordt door de rijken en machtigen handig verborgen achter moeilijke woorden en ingewikkelde conflicten. Goedkopen slagzinnen lijken de keuze voor de juiste politiek makkelijker te maken. Populisten worden dus vandaag de dag populair, maar over zorg voor de zwakken, zorg voor weerbaarheid en bevrijding van kwelling hoor je niets meer. Verzet tegen onrechtvaardige verhoudingen is er nauwelijks, er wordt op zoveel terreinen tegelijk geknaagd dat de wortels van de samenleving op zijn voor we het weten.

Vergeleken bij hun einde zal het lot van Sodom en Gommorra nog zacht zijn, zei Jezus over de mensen die zijn zendelingen niet wilden ontvangen. Niet commercieel, vrede brengend, alle mensen liefhebbend, niemand weggooiend. Een koninkrijk dat ongeveer op alle fronten het tegendeel was van wat het onze aan het worden is. Natuurlijk willen mensen wel samen een volk vormen. De enorme massa's die zich scharen achter een voetbalelftal dat namens ons land wint bewijst dat wel. De omvang lijkt op de massa die in de dagen van Jezus van Nazareth bij hem sterkte en bevrijding van kwelling zoekt. Wij zijn een rijk land, tienduizenden kunnen het zich permitteren een paar weken in Brazilië te verblijven. Maar wanneer lopen er bij ons Apostelen langs die de massa's bewegen om te gaan delen met de minsten, te zorgen voor de zwaksten? Of zouden ze bij ons het stof van hun voeten moeten schudden?

Reacties

Matteüs 9:35–10:4

35 ¶  Jezus trok rond langs alle steden en dorpen, hij gaf er onderricht in de synagogen, verkondigde het goede nieuws over het koninkrijk en genas iedere ziekte en elke kwaal. 36  Toen hij de mensenmenigte zag, voelde hij medelijden met hen, omdat ze er uitgeput en hulpeloos uitzagen, als schapen zonder herder. 37  Hij zei tegen zijn leerlingen: ‘De oogst is groot, maar er zijn weinig arbeiders. 38  Vraag dus de eigenaar van de oogst of hij arbeiders wil sturen om de oogst binnen te halen.’ 1 ¶  Daarop riep hij zijn twaalf leerlingen bij zich en gaf hun de macht om onreine geesten uit te drijven en iedere ziekte en elke kwaal te genezen. 2  Dit zijn de namen van de twaalf apostelen: als eerste Simon, die Petrus genoemd wordt, en zijn broer Andreas, Jakobus, de zoon van Zebedeüs, en zijn broer Johannes, 3  Filippus en Bartolomeüs, Tomas en de tollenaar Matteüs, Jakobus, de zoon van Alfeüs, en Taddeüs, 4  en ten slotte Simon Kananeüs en Judas Iskariot, die hem zou uitleveren. (NBV)

Geen wonder dat Jezus van Nazareth handen te kort komt als je iedereen van elke ziekte en elke kwaal weet te genezen. Maar staat dat er eigenlijk wel? Het Griekse woord dat hier met ziekte wordt vertaald kan ook worden vertaald als kwelling en het woord dat met kwaal wordt vertaald kan ook worden vertaald als zwakte. En dan staat er iets anders dan een beschrijving van het werk van de gemiddelde dokter. Dan staat er dat Jezus van Nazareth de mensen weer moed en kracht gaf, zoals schapen weer kracht kunnen krijgen als ze goed en vers gras te eten krijgen. Maar daar is een herder voor nodig die ze naar grazige weiden brengt. Het ene beeld heeft verband met het andere. Sterke zieken die verzekeringen en overheden kunnen aanspreken op de zorg waar ze recht op hebben zijn heel wat lastiger dan zwakke en zielige figuren die maar moeten bidden met gevouwen handen en gesloten ogen of ze misschien beter mogen worden. Maar om de massa sterker en weerbaarder te maken is kader nodig, zijn mensen nodig die het goede voorbeeld geven en zelf ook de mensen helpen sterker en weerbaarder te worden.

Zo koos Jezus van Nazareth 12 mensen die hij er op uit kon zenden om al die mensen die opnieuw wilden beginnen ook daadwerkelijk te helpen weerbaarder en sterker te worden. Mattheüs geeft een hele rij namen en bij een paar discussiëren de geleerden nog wie nou wie is. Je vindt de rij ook bij Lukas die de mannen zendelingen of Apostelen noemt omdat ze er op uit worden gestuurd. Eén ervan is Simon bijgenaamd Kananeüs. Die bijnaam onderscheidt hem van Simon Petrus waar we waarschijnlijk meer van gehoord hebben. Dat Kananeüs staat in de Nieuwe Bijbelvertaling. Het stond ook al in de Statenvertaling uit 1619 op deze manier vertaald. In de Bijbelvertaling van 1951, die de laatste 50 jaar bijna overal is gebruikt staat nog Simon de Zeloot. Je moet dus nooit de Bijbel letterlijk nemen, want je moet altijd vragen naar welke Bijbel, of beter naar welke vertaling uit welke grondtekst je moet luisteren. Het gaat om de betekenis. Die bijnaam Kananeüs gaat terug op een woord dat in het Bijbelboek Exodus wordt gebruikt voor IJveraar. En dat was ook de bijnaam voor de beweging van de Zeloten die in de tijd van Jezus verzet pleegden tegen de Romeinse bezetting. Ze gingen gewelddadig verzet niet uit de weg .

Deze Simon, zo wordt aangenomen, had zich na verloop van tijd bij Jezus aangesloten, maar hij bleef "de IJveraar". De reuk van terrorisme bleef hem volgen. Niet zo vreemd want terrorisme heeft tot in onze tijd vaak een religieuze bodem. Maar dat Jezus van Nazareth juist die leerlingen leerde de tijdgeest van fatalisme en negativiteit te bestrijden en om te zetten in de geest van saamhorigheid en oog hebben voor de zwaksten is duidelijk. Dat er mensen rondtrokken om de massa te bevrijden van kwelling en weerbaarder te maken is ook duidelijk. Veel mensen vinden dat we vandaag net zo gezonden worden als de Apostelen in de dagen van Jezus van Nazareth. We weten nu waar we dan aan moeten werken. Niet met geweld en terreur, we worden niet met geweld en terreur onderdrukt, maar met tekenen van liefde en saamhorigheid. Want mensen die kracht nodig hebben om beter te worden, om onafhankelijk te blijven van de medische industrie en in staat moeten blijven zelf beslissingen te nemen over hun eigen lot hebben die saamhorigheid nodig. Ze moeten weten dat er mensen zijn die om hen geven en die hen willen steunen in de beslissingen die ze nemen, bij de vragen die ze willen stellen, bij de keuzes die ze willen maken. Dat is mensen kracht geven en moed om de situatie onder ogen te zien. Zo maak je blinden ziende en zet je lammen weer in beweging. Een dagtaak waar wel elke dag weer aan mogen gaan staan.

Reacties

Matteüs 9:27-34

27 Toen Jezus van daar verderging, volgden hem twee blinden die luidkeels riepen: ‘Heb medelijden met ons, Zoon van David!’ 28  En nadat hij een huis was binnengegaan, kwamen de blinden naar hem toe. Jezus vroeg hun: ‘Gelooft u dat ik dit kan doen?’ Ze antwoordden: ‘Zeker, Heer!’ 29  Daarop raakte hij hun ogen aan en zei: ‘Zoals u gelooft, zo zal het ook gebeuren.’ 30  En hun ogen gingen open. Jezus waarschuwde hen uitdrukkelijk: ‘Zorg ervoor dat niemand het te weten komt!’ 31  Maar na hun vertrek verspreidden ze het nieuws over hem in de hele omgeving. 32  Terwijl ze het huis weer verlieten, bracht men iemand bij hem die bezeten was en niet kon spreken. 33  Nadat de demon was uitgedreven, begon de stomme te spreken. De mensenmassa stond versteld, men zei: ‘Zoiets hebben we in Israël nog nooit gezien!’ 34  Maar de Farizeeën zeiden: ‘Het is dankzij de vorst der demonen dat hij demonen kan uitdrijven.’ (NBV)

Je kunt het nu eenmaal niet iedereen naar de zin maken, je kunt niet de hele wereld op je nek nemen. Het zal ook tegen Jezus van Nazareth wel eens gezegd zijn. Volgens het verhaal van Mattheüs zijn er niet alleen leerlingen, en zendelingen, de Apostelen, die op hun eigen taak worden voorbereid maar komen er ook steeds meer zieken die op een nieuwe manier verder willen. Als er dan twee blinden komen, die van hun gebedel en afhankelijkheid af willen zijn, die hun huidige leven niet meer zien zitten,  gebiedt Jezus ze uitdrukkelijk er met niemand over te praten. Dat lukt natuurlijk niet. Iedereen die het lukt uit een ellendige toestand op te staan en het achter zich te laten wil het delen.

Als je na veel gepieker eindelijk een licht opgaat en de juiste weg vindt dan straal het je uit. Jezus helpt er zelf bij door iemand die van gekkigheid niet meer kon praten weer het woord terug te geven. Mensen voortdurend terugbrengen tot de samenleving was zijn doel. De leiders van de samenleving in de dagen van Jezus roepen dat hij het goede doet door de macht van het kwade, en ook in onze dagen wordt weer gezegd dat het echt zorgen voor mensen niet deugt en te duur is, of op termijn te duur zal worden. Mensen die goed willen blijven doen wordt bespot als softies. Maar werknemers weten dat je niet vroeg genoeg kan beginnen met het onderhoud van je collega's, neem eens wat van ze over, laat ze niet alleen staan en bovenal zorg ook voor jezelf.

Het kwade verdrijf je namelijk niet met het kwade, maar met het goede. Of het nu een kwaad regiem is, of een slechte situatie, je moet in beweging komen met het goede om het kwade te verdrijven. Oorlog roept bijvoorbeeld alleen oorlog en geweld op. Daarom zal het ook wel bijna een mensenleeftijd duren voordat de laatste sporen van de oorlog in Syrië Irak verdwenen zijn. Want voor het doen van het goede, bouwen aan wat Jezus van Nazareth het Koninkrijk van God noemde, moet je er heilig in geloven. En in de landen waar wij ook met de oorlog mee doen worden de mensen op geen enkele manier geholpen samen een vreedzame samenleving op te bouwen. Ook al zie je het goede niet groeien, iedere keer dat je er opnieuw mee begint komt het echt, ook in onze dagen.

Reacties
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl