basalk.punt.nl

Jesaja 34:1-17

1   Kom naderbij, volken, en hoor toe, naties, luister aandachtig. Hoor, aarde en wie haar bewonen, wereld en al wat daarop groeit. 2  De HEER koestert woede tegen alle volken, zijn toorn ontbrandt tegen heel hun legermacht. Hun wacht de vernietiging, hij heeft hen voor de slacht bestemd. 3  Gesneuvelden blijven onbegraven liggen, de stank van hun lijken stijgt op; de bergen druipen van hun bloed. 4  De sterren aan de hemel vergaan, als een boekrol wordt de hemel opgerold. Alle sterren vallen neer, zoals bladeren vallen van een wijnstok of verschrompelde vruchten van een vijgenboom. 5  Want mijn zwaard verschijnt aan de hemel. Het valt neer op Edom, als een oordeel over het volk dat mijn banvloek treft. 6  Het zwaard van de HEER is rood van het bloed en druipt van het vet: het bloed van rammen en bokken en het vet van de nieren van rammen. Want de HEER richt een offer aan in Bosra, een grote slachting in Edom. 7  Ook wilde stieren vallen dood neer, tegelijk met ossen en kalveren. Het land is doordrenkt van bloed, de grond verzadigd van vet. 8  Want de HEER houdt een dag van wraak, een jaar van vergelding: hij verdedigt Sion. 9 ¶  De wateren van Edom worden pek, zijn grond verandert in zwavel, het land wordt één grote pekoven. 10  Het blijft er branden, dag en nacht, voor eeuwig stijgt de rook er op. Het land ligt verloren, tot in het verste nageslacht, nooit zal iemand het nog betreden. 11  Dwergooruil en stekelvarken nemen het in bezit, raaf en ransuil zullen er huizen. Hij heeft er het meetlint van de chaos gespannen, hij weegt het met de weegstenen van de woestenij. 12  Er zijn geen edelen meer over om het koningschap te bekleden, alle vorsten zijn verdwenen. 13  Dorens overwoekeren de burchten, onkruid en distels de vestingen. Het land wordt het domein van jakhalzen, de woonplaats van struisvogels. 14  Het is de ontmoetingsplaats van woestijndieren en hyena’s, bokken meten daar hun krachten. Lilit zoekt er rust en leeft er ongestoord. 15  Daar nestelt de pijlslang, ze legt er eieren en gaat er broeden, ze broedt ze in haar eigen schaduw uit. Daar verzamelen zich buizerds, ze komen er in paren bijeen. 16  Zoek het na in het boek van de HEER: niet één van die dieren ontbreekt, ze staan er in paren bijeen; want het is uit zijn mond opgetekend, zijn geest heeft ze bijeengebracht. 17  Hij heeft voor hen het lot geworpen, hun het land toebedeeld met het meetlint. Voor altijd krijgen ze het in bezit, ze wonen daar voorgoed. (NBV)

Bijbelgeleerden willen het gedeelte van vandaag graag lezen als het oordeel over Edom, een buurland van Israël. Edom was een volk uit een ver verleden. Het waren de nazaten van Esau en was dus eigenlijk een broedervolk van Israël. Mooi dat de God van Israël zijn volk zo zal beschermen dat er van dat Edom eigenlijk niets overblijft. Maar wie zo de Bijbel leest maakt een eigen Bijbel in eigen voordeel en dat is niet de bedoeling. De passage van vandaag is bestemd voor alle volken. Zo begint het ook, alle volken worden uitgenodigd naar de God van Israël te luisteren. Die God koestert namelijk woede tegen alle volken. Waarom? Wat hebben die volken misdaan? Die volken houden er een legermacht op na. En die legers van de volken brengen alleen maar leed en ellende. Er zijn zelfs heersers die hun legermacht inzetten tegen de eigen bevolking. Zelfs in onze dagen merken we daarvan. Als we de passage van vandaag lezen als waarschuwing en oproep tot alle volken, ook die van vandaag, dan komt de boodschap een heel stuk dichterbij en kunnen we dit stuk uit de Bijbel niet vrijblijvend lezen.

Maar wat moeten we dan met al die uitspraken over Edom, het zwaard van de God van Israël zal toch op Edom neervallen staat er, als een oordeel over het volk dat getroffen wordt door de banvloek van de God van Israël? Edom wordt ons tot voorbeeld gesteld. De Bijbel doet dat graag. Een persoon of een volk wordt als voorbeeld gebruikt om de algemene boodschap voor iedereen duidelijk te maken. Zelfs Israël werd in de woestijn uitgekozen staat er om een licht voor alle volken te zijn. De richtlijnen die aan Israël gegeven werden zijn goed voor iedereen op aarde, kijk maar naar de verhalen over Israël. Tegenover Israël wordt Edom gezet. Daarom zijn Israël en Edom nazaten van twee broers die het beloofde land als erfenis zouden hebben kunnen betwisten maar uiteindelijk vrede wisten te sluiten. Het kan dus anders. Volken hoeven niet met elkaar in oorlog te blijven, hoeven elkaar niet alle leed en ellende aan te doen. Edom echter stelde zich in de dagen van de ballingschap op als vijand van Israël en dat hebben ze geweten.

Het land van Edom werd een woestenij waar de roofdieren ronddwaalden. Het land werd weer woest en ledig. En dat is precies waar het verhaal van de Bijbel begint. De Bijbel is dus geen geschiedenisboek of een natuurkundeboek. Hoe de aarde is ontstaan staat niet vermeld in het boek Genesis, maar wel hoe de aarde een thuis voor de mensen is geworden. Ook dat leren we uit dit gedeelte van het boek Jesaja. Als de woede van de God van Israël wordt opgewekt dan houdt de schepping op. Dan wordt de aarde weer woest en ledig en in plaats van dieren die de mens tot voordeel dienen zijn er roofdieren waar je bang van moet worden en die het leven op dat stuk aarde onmogelijk maken. We weten dat het gebruik van kernwapens tot een dergelijke aarde kunnen leiden. De legermachten van alle volken die zich tegen de vrede van de God van Israël te weer stellen zullen we dan ook moeten afschaffen. Ze voeren tot een onbewoonbare en onleefbare aarde. Edom is ons ten voorbeeld. Gelukkig dat we ook het voorbeeld van Israël zoals het in de Bijbel wordt verteld mogen volgen, de richtlijn van heb uw naaste lief als uzelf tot grondslag van ons leven mogen maken. Elke dag opnieuw mogen we daaraan werken, ook vandaag weer.

Reacties

Jeremia 29:24-32

24 ¶  De HEER richtte zich tot Jeremia met de opdracht om Semaja, de Nechelamiet, het volgende te zeggen: 25  ‘Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël: Je hebt op eigen gezag brieven gestuurd aan de priester Sefanja, de zoon van Maäseja, de overige priesters en de bevolking van Jeruzalem, brieven waarin staat: 26  “De HEER heeft u tot priester aangesteld; hij heeft u de opvolger van de priester Jojada gemaakt om in de tempel van de HEER de orde te handhaven, dus u moet elke gek die zich voor profeet uitgeeft in het blok sluiten en aan het halsijzer ketenen. 27  Waarom bent u dan niet opgetreden tegen Jeremia uit Anatot, die zich bij u voor profeet uitgeeft? 28  Hij heeft ons in Babel namelijk een brief gestuurd waarin staat dat de ballingschap nog lang zal duren, dat we huizen moeten bouwen en daarin gaan wonen, tuinen moeten aanleggen en van de opbrengst moeten eten.”’ 29  Nadat de priester Sefanja deze brief aan Jeremia had voorgelezen, 30  richtte de HEER zich tot Jeremia: ‘Stuur de volgende brief aan de ballingen: Dit zegt de HEER over Semaja, de Nechelamiet: 31  Hij heeft bij jullie geprofeteerd zonder dat ik hem gezonden heb en valse hoop bij jullie gewekt. 32  Daarom-dit zegt de HEER: Ik zal hem en zijn nageslacht straffen. Ze zullen onder dit volk ophouden te bestaan, ze zullen de voorspoed die ik mijn volk zal brengen niet meemaken-spreekt de HEER. Want hij heeft het volk tegen mij opgezet.’ (NBV)

Zelfs de meest kleingeestige ruzies vind je in de Bijbel terug. Vandaag komen we er weer een tegen. We hebben niet zo lang geleden gelezen van de brief die Jeremia aan de ballingen in Babel stuurde en waarin hij waarschuwde voor allerlei profeten die de ballingschap wel even vlug voorbij zouden laten gaan als de ballingen maar in verzet wilden komen. Jeremia had gewezen op de geweldige overmacht van Babel en aangeraden juist het omgekeerde te doen, te zorgen voor vruchtbaarheid, gezinnen, kinderen, groentetuinen. Dat vonden die profeten van verzet en oproer natuurlijk niet leuk. Dus schreef één van hen een briefje naar het hoofd van de Tempel met het vriendelijk verzoek om Jeremia op te pakken omdat hij de ballingschap langer zou laten duren. Kennelijk was de boodschap van Jeremia bij de ballingen goed ontvangen. Oproer en verzet kunnen nodig zijn maar wie de geweldige rijken in de geschiedenis beziet, waar ook Babel bij hoort, beseft dat kleine opstanden in de uithoeken van die rijken geen enkel effect hebben gehad.

Zelfs de opstand der Bataven in een verre uithoek van het Romeinse rijk had geen bevrijding tot gevolg alleen maar meer inlijving van de Batavieren in het Romeinse Rijk. Bevrijdingsbewegingen hebben altijd met het dilemma gezeten, moet je geweld gebruiken of alleen politieke druk. Vaak worden grote groepen in een bevolking uitgesloten van elke invloed op de macht. Dan blijft alleen geweld nog over lijkt het wel. Maar zelfs in Wit-Rusland waar verkiezingen vervalst worden en de oppositie elke toegang tot de media wordt geweigerd kiest men voor vreedzaam verzet. Dat gerechtvaardigde verzet wordt geweldig geholpen als er van buitenaf aandacht aan wordt geschonken.

De roep om vrijheid van Tibet raakt de machthebbers in China als wij het blijven roepen. De demonstratie van studenten en jongeren voor vrijheid in Wit-Rusland op de Dam in Amsterdam zal een echo hebben in de geschiedenis. We kunnen elke overheid voortdurend het goede voorhouden, we hebben daarom de plicht om elke overheid steeds het goede voor te houden. Gelukkig hebben wij een Amnesty International om ons daarbij te helpen. Jeremia had dat niet, maar door Amnesty kunnen wij net als Jeremia de juiste brieven schrijven. In de Tweede Wereldoorlog is onder Christenen een uitgebreide discussie gevoerd over het al dan niet gebruiken van geweld tegen de bezetter. In elke geval was de conclusie dat geweld gerechtvaardigd was als daar mensenlevens mee gered zouden kunnen worden. Geweld voor de bevrijding van Nederland kon alleen in verband met de geallieerden en zo is het ook gebeurd.

 

Reacties

Jeremia 29:10-23

10  Dit zegt de HEER: Als er in Babel zeventig jaar voorbij zijn, zal ik naar jullie omzien. Dan zal ik mijn belofte gestand doen door jullie naar Jeruzalem te laten terugkeren. 11  Mijn plan met jullie staat vast-spreekt de HEER. Ik heb jullie geluk voor ogen, niet jullie ongeluk: ik zal je een hoopvolle toekomst geven. 12  Jullie zullen mij aanroepen en tot mij bidden, en ik zal naar jullie luisteren. 13  Jullie zullen mij zoeken en ook vinden, als jullie mij tenminste met hart en ziel zoeken. 14  Ik zal me door jullie laten vinden-spreekt de HEER en ik zal in je lot een keer brengen. Ik zal jullie samenbrengen uit alle volken en plaatsen waarheen ik je verbannen heb-spreekt de HEER en je laten terugkeren naar Jeruzalem, waaruit ik je heb laten wegvoeren. 15 ¶  Misschien zeggen jullie: “De HEER heeft ons toch ook in Babel profeten gegeven?” 16  Maar dit zegt de HEER over de koning die op de troon van David zit en over de hele bevolking van Jeruzalem, je volksgenoten die niet met jullie in ballingschap zijn gegaan, 17  dit zegt de HEER van de hemelse machten: Ik stuur het zwaard, de honger en de pest op hen af, ik zal met hen hetzelfde doen als met bedorven vijgen, die niet meer te eten zijn. 18  Ik zal hen met het zwaard, de honger en de pest achtervolgen en hen tot een afschrikwekkend voorbeeld voor alle koninkrijken op aarde maken. Hun namen zullen als een vloek worden gebruikt, ze zullen afschuw en ontzetting wekken en bespot worden door alle volken waarnaar ik hen zal verbannen. 19  Want ze hebben niet naar mij geluisterd-spreekt de HEER -,hoewel ik telkens weer mijn dienaren, de profeten, naar hen zond. En ook jullie hebben niet naar mij geluisterd-spreekt de HEER. 20  Luister naar mijn woorden, ballingen, die ik vanuit Jeruzalem naar Babel heb laten voeren. 21  Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël, over de profeten Achab, de zoon van Kolaja, en Sedekia, de zoon van Maäseja, die in mijn naam leugens profeteren: Ik lever hen uit aan koning Nebukadnessar van Babylonië, die hen voor jullie ogen zal terechtstellen. 22  En alle Judese ballingen in Babel zullen aan hun lot een vloek ontlenen: “Moge de HEER het je laten vergaan als Sedekia en Achab, die de koning van Babylonië boven het vuur geroosterd heeft.” 23  Want ze hebben iets gedaan dat in Israël een schanddaad is: ze hebben overspel gepleegd met de vrouw van een ander en in mijn naam leugens geprofeteerd, woorden die ik hun niet heb opgedragen te spreken. Ik heb het gezien, ik was er getuige van-spreekt de HEER.’ (NBV)

We hebben het ook in de brief aan Titus, die in het Nieuwe Testament staat, gelezen, wie een gemeente wil leiden moet van onbesproken gedrag zijn. Ook de ballingen in Babel hebben last van charlatans die enerzijds verzet oproepen en anderzijds de gebraden haan uithangen. Seksualiteit en de beoefening van godsdienst gaan nu eenmaal niet samen. Dat klinkt alsof profeten en priesters, pastors en voorgangers zonder relaties moeten blijven. Het tegendeel is waar weten we uit de brief aan Titus, maar wat voor relatie men heeft heeft niets met de godsdienst te maken. Soms maken voorgangers in een gemeente volgelingen wel wijs dat het de wil van God is dat de gelovige zich ook seksueel aan de voorganger overgeeft, maar dat is een misdrijf waarvan aangifte behoort te worden gedaan. Het enige wat gevraagd wordt is geen aanstoot te geven en ook een relatie aangaan met de vrouw van een ander geeft tot in onze dagen aanstoot.

Een relatie met de man van een ander trouwens ook en met het kind van een ander al helemaal. Seksuele relaties met kinderen zijn misdrijven en dat zijn ze ook binnen kerken en geloofsgemeenschappen. Gemeenten en kerken zijn nogal vaak beschadigd door het gedrag van hun voorgangers. Soms werd dat gedrag religieus geduid, het zou een christenplicht zijn de voorganger tegemoet te komen in zijn, altijd zijn, behoeften. Veel vaker maakt een voorganger of voorgangster misbruik van het overwicht dat een voorganger nu eenmaal heeft. Een troostend gebaar, fysiek begrip voor eenzaamheid en gedwongen onthouding, een kind dat toch moet leren, vele variaties zijn er de loop van de geschiedenis bedacht om volgelingen te verleiden.

Wij hebben geen koningen die dergelijke volgelingen boven vuurtjes branden, maar wie de beschadigde mensen kent die die voorgangers achterlaten zou soms willen dat die koningen er nog zouden zijn. Wij hebben vertrouwenspersonen in  kerken en gespecialiseerde politiemensen bij alle veiligheidsregio's. En als iemand dit leest die een verhouding heeft met een pastor, priester of voorganger omdat die iemand denkt dat dat zo hoort en niet uit oprechte liefde dan is een gang naar de vertrouwenspersoon in de kerk, of het dichtstbijzijnde politiebureau zeer van harte aanbevolen. Open en eerlijke gesprekken over relaties en seksualiteit, hoe ga je met elkaar om in de liefde van Christus, kunnen overigens helpen en ongewenste situaties voorkomen. Daar waar seks een vies woord is dat verzwegen dient te worden kun je de volgelingen van Achab en Sedekia verwachten.

Reacties

Jeremia 29:1-9

1 ¶  Hier volgt de brief die de profeet Jeremia vanuit Jeruzalem heeft gestuurd aan de overgebleven oudsten onder de ballingen, aan de priesters, de profeten en alle anderen die Nebukadnessar vanuit Jeruzalem naar Babel had gevoerd. 2  Hij schreef deze brief toen koning Jechonja, de koningin-moeder, de hovelingen, de leiders van Jeruzalem en Juda en de smeden en wapenmakers al uit Jeruzalem waren weggevoerd. 3  Hij liet hem bezorgen door Elasa, de zoon van Safan, en Gemarja, de zoon van Chilkia, de gezanten die namens koning Sedekia van Juda naar koning Nebukadnessar in Babel reisden. De brief had de volgende inhoud: 4  ‘Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël, tegen de ballingen die hij vanuit Jeruzalem naar Babel heeft laten voeren: 5  Bouw huizen en ga daarin wonen, leg tuinen aan en eet van de opbrengst, 6  ga huwelijken aan en verwek zonen en dochters, zoek vrouwen voor je zonen en huw je dochters uit, zodat zij zonen en dochters baren. Jullie moeten in aantal toenemen, niet afnemen. 7  Bid tot de HEER voor de stad waarheen ik jullie weggevoerd heb en zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jullie bloei. 8 ¶  Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël: Laat je niet misleiden door je profeten en waarzeggers. Hecht geen geloof aan hun dromen; ze dromen slechts wat jullie wensen. 9  Wat ze jullie in mijn naam profeteren zijn leugens. Ik heb hen niet gezonden-spreekt de HEER. (NBV)

Babel was de machtigste staat op het moment dat Jeremia schrijft. En Babel had het handig ingericht. De politieke en religieuze leiders van elk land werden naar Babel overgebracht en mochten vrij wonen onder de ogen van de Koning. Als er verzet zou worden georganiseerd dan was dat vrij snel duidelijk. Jeremia doorzag dat. Natuurlijk zouden er oproepen komen om verzet te gaan plegen tegen de koning van Babel. Maar uiteindelijk zou het daardoor alleen maar langer gaan duren voor de ballingen terug zouden keren naar Israel. En dat die ballingen terug zouden keren stond voor Jeremia vast. Hij schreef daarom een brief aan de ballingen, zelf was hij naar Egypte gevlucht, met de adviezen die de ballingen van God zouden krijgen. Er is nog een andere brief van Jeremia maar die hoort niet bij de Bijbel want die is ver na de ballingschap geschreven.

Jeremia ging in de brief in op de actuele politieke situatie tijdens de ballingschap en daarom was zijn advies om te zorgen dat ze vruchtbaar werden. Grote gezinnen, gelukkige huwelijken, groene akkers en tuinen. Kortom een overvloed van eten en drinken wat je kunt delen met de armsten in de stad. Dat maakt je op de duur natuurlijk wel populair. Een koning die na verloop tijd komt en niet zo heel zeker is van de troon zal je graag laten vertrekken. In de geschiedenis is de discussie over het veranderen van de samenleving van binnenuit of van buitenaf wel meer gevoerd. Als de meerderheid van de bevolking uitgesloten is van deelname aan de macht blijft er soms niet veel anders over dan verzet te plegen. Maar als je wel mee mag doen is een lange mars door de instituties ook wel aantrekkelijk.

Heel vaak woedt die discussie onder jongeren. Er zijn dan jongerenorganisaties die vinden dat veranderingen veel te langzaam plaats vinden. Ze kunnen als jongeren niet snel genoeg rijk worden en delen met al die mensen die niet meekunnen zou toch moeten worden afgeschaft. Al dat nadenken en discussiëren over wat nou echt het beste is voor het volk zou niet mogelijk moeten zijn. Daarom het land politiek in tweeën delen en snel beslissen. Maar ze blijven buiten het bestel en lijken daarom alleen nog het verzet van buitenaf tot wapen te kunnen kiezen, dat verzet is in de geschiedenis altijd op geweld uitgelopen. Geweld kan soms nodig zijn maar is het ook nodig om in onze samenleving veranderingen te brengen? Wij kunnen deze week beginnen met de oproep van Jeremia, bouw ook in deze koude egoïstische samenleving groene eilanden van eerlijk delen en rechtvaardigheid. Dan keren we vanzelf terug uit de ballingschap als de tijd daar is.

Reacties

Jeremia 28:1-17

1 ¶  In datzelfde jaar, in de vijfde maand van het vierde regeringsjaar van koning Sedekia van Juda, zei de profeet Chananja uit Gibeon, de zoon van Azzur, in de tempel van de HEER ten overstaan van de priesters en alle andere aanwezigen tegen mij: 2  ‘Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël: Ik ga het juk van de koning van Babylonië breken. 3  Binnen twee jaar zal ik alle kostbaarheden uit de tempel van de HEER, die koning Nebukadnessar heeft meegevoerd naar Babel, naar Jeruzalem terugbrengen. 4  Ik zal ook koning Jechonja, de zoon van Jojakim, en alle ballingen uit Juda die naar Babel zijn gevoerd, naar Jeruzalem terugbrengen-spreekt de HEER. Want ik ga het juk van de koning van Babylonië breken.’ 5  Toen antwoordde de profeet Jeremia de profeet Chananja ten overstaan van de priesters en alle anderen die in de tempel van de HEER aanwezig waren: 6  ‘Ja! Laat de HEER dat doen. Hopelijk laat hij jouw profetie uitkomen en brengt hij al het tempelgerei en alle ballingen uit Babylonië naar deze stad terug. 7  Maar luister nu naar wat ik jou en alle anderen te zeggen heb. 8  Sinds mensenheugenis hebben de profeten die vóór jou en mij hebben geleefd tegen veel landen en machtige koninkrijken niets dan oorlogen, onheil en pest geprofeteerd. 9  Van een profeet die voorspoed en vrede profeteert, weten we pas dat hij inderdaad door de HEER gezonden is als zijn woorden uitkomen.’ 10 Chananja nam toen het juk van Jeremia’s nek, brak het in stukken 11  en zei ten overstaan van allen die daar waren: ‘Dit zegt de HEER: Zo zal ik binnen twee jaar het juk van koning Nebukadnessar van Babylonië van alle volken afnemen en in stukken breken.’ Hierop verliet Jeremia de tempel. 12  Enige tijd later richtte de HEER zich tot Jeremia: 13  ‘Ga naar Chananja en zeg hem: Dit zegt de HEER: Je hebt een houten juk in stukken gebroken en het door een ijzeren juk vervangen. 14  Want dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël: Ik leg alle volken een ijzeren juk op, waarmee ze koning Nebukadnessar van Babylonië moeten dienen. Zelfs de wilde dieren onderwerp ik aan hem.’ 15  De profeet Jeremia zei toen tegen de profeet Chananja: ‘Luister goed, Chananja! Jij bent niet door de HEER gezonden. Je hebt bij het volk valse hoop gewekt. 16  Daarom-dit zegt de HEER: Ik zal je alsnog zenden, ik zend je weg van de aarde. Je zult nog dit jaar sterven, want met je profetieën heb je het volk opgezet tegen de HEER.’ 17  En de profeet Chananja stierf nog datzelfde jaar, in de zevende maand. (NBV)

Alle onheil dat denkbaar is hebben we op de wereld al eens gehad of het zal ongetwijfeld nog wel eens gebeuren. Jaar in jaar uit zijn er akties en collectes tegen oorlog en ellende en voor de hulp aan mensen die in uiterste nood zijn. Het verhaal over Chananja en de reaktie van Jeremia daarop inspireert misschien om toch door te gaan met ontwikkelingssamenwerking en vrede stichten. Leven met vijandsbeelden is immers niet erg vruchtbaar.Wie denkt de ellende en de armoede binnen de korste keren de wereld uit te krijgen heeft de hoop van veel mensen achter zich maar ook de scepsis. Eerst zien en dan geloven. Chananja zou Babilon wel even ten val brengen, binnen twee jaar nog wel. Tegen dergelijke beloften helpen geen redeneringen. Maar dergelijke beloften helpen ook geen armen en onderdrukten. De goddelijke richtlijnen uit de woestijn, het program van recht en rechtvaardigheid dat in de Woestijn met het volk van Israel is ontworpen helpt wel.  In die woestijn is een maatstaf gegeven voor welke politiek de juiste is. De vraag is eenvoudig, worden de armen er beter van, mogen de vreemdelingen meedoen.

Geert Wilders van de Partij van de Vrijheid zonder Democratie wil het anti discriminatie artikel uit de Grondwet vervangen door de dominantie van de Joods-Christelijke-Humanistische tradities. Mooi, kunnen we gerust voor zijn. Die tradities bestrijden discriminatie op grond van geloof nog harder dan de bestaande wetten. De angst die Wilders preekt voor de Islam zou hem in die tradities op langdurige gevangenisstraf komen te staan. Die tradities pleiten voor de zorg voor armen als eerste overheidstaak, en laten vreemdelingen als gelijken meedoen. Alleen het goede doen en niets dan het goede hield Paulus ons in het afgelopen jaar in de lezingen hier voor. Dat betekent niet dat je wel even de ellende in de wereld zal kunnen oplossen. Je draagt bij, je steunt anderen, je zoekt bondgenoten, je houdt je aan de wet van je naaste liefhebben als jezelf, je spoort anderen aan hetzelfde te doen, en je houd de overheid de richtlijnen voor recht en rechtvaardigheid voor.  Chananja zou binnen twee jaar nog wel even Babilon een lesje leren. Maar Chananja gaat dood.

Wanneer we doodgaan weten we immers niet maar dat we dood gaan weten we allemaal. Er zijn mensen die zeggen dat je daarom zo moet leven dat je elke dag dood kunt gaan, dat er dan geen onvervulde beloften achter blijven, dat je dan gaat met het goede dat je gedaan hebt en niet met het kwade dat je nog moet herstellen of waarvan je nog terug moet keren. Ook als je zelf niet rekent met een toekomst kun je natuurlijk anderen een toekomst geven. Is werken voor je eigen toekomst dan onnuttig? Natuurlijk niet, als je jong bent leer je en leren duurt langer dan een dag.  Elke dag worden we tientallen keren verleid om geld te lenen. Door die verleiding worden veel mensen in problemen gebracht. Die mensen zijn te helpen door het lenen niet meer als maatschappelijk geaccepteerde norm te aanvaarden. . Geluk zit in de glimlach van een kind, in de ogen van een zieke die weer verder kan, in de gedroogde tranen van iemand die bedroefd is, in de rechte rug van werkloze die weer werk heeft, in de trots van de WIA ontvanger die weer mee mag doen, in de vreugde van de vreemdeling die er bij mag horen. Hoop hoeven we hiervoor niet te geven, liefde schenken is genoeg om dat geluk te bereiken.

 

Reacties

Jeremia 27:12-22

12 ¶  Ik sprak dezelfde woorden tot koning Sedekia van Juda: ‘Laat u het juk van de koning van Babylonië opleggen, onderwerp u aan hem en zijn volk, dan zult u in leven blijven. 13  Waarom zouden u en uw volk sterven door het zwaard, de honger en de pest? Want daarmee heeft de HEER ieder volk gedreigd dat zich niet aan de koning van Babylonië wil onderwerpen. 14  Luister niet naar de profeten die jullie oproepen je niet aan hem te onderwerpen. Ze profeteren leugens. 15  Hoewel ik hen niet gezonden heb-spreekt de HEER profeteren ze in mijn naam, en nog leugens ook. Daarmee bereiken ze slechts dat ik jullie verdrijf en dat jullie samen met die profeten zullen omkomen.’ 16  Ook sprak ik tot de priesters en het volk van Juda: ‘Dit zegt de HEER: Luister niet naar jullie profeten, die zeggen dat de kostbaarheden uit de tempel van de HEER spoedig uit Babel worden teruggebracht. Ze profeteren leugens. 17  Luister niet naar hen. Onderwerp je aan de koning van Babylonië, als jullie in leven willen blijven. Waarom zou deze stad een ruïne moeten worden? 18  Als ze echte profeten zijn en de woorden van de HEER spreken, laten ze dan de HEER van de hemelse machten ertoe bewegen dat hij de kostbaarheden die nog in de tempel van de HEER, in het paleis van de koning en in Jeruzalem zijn overgebleven, niet in Babel laat terechtkomen. 19  Want dit zegt de HEER van de hemelse machten over de tempelzuilen, de Zee, de verrijdbare onderstellen en de rest van het tempelgerei dat nog in deze stad is, 20  over alles wat koning Nebukadnessar van Babylonië nog niet heeft meegenomen toen hij koning Jechonja, de zoon van Jojakim, en alle vooraanstaande burgers van Juda en Jeruzalem naar Babel voerde: Alles zal naar Babel worden gevoerd. 21  Ja, dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël, over de kostbaarheden die in de tempel van de HEER, in het paleis van de koning en in Jeruzalem achtergebleven zijn: 22  Alles zal naar Babel worden gevoerd, en daar zal het blijven tot de dag dat ik er zelf voor zorg dat het wordt teruggebracht-spreekt de HEER.’ (NBV)

We kennen ze wel die paniekzaaiers. Die ons wilden wijsmaken dat de terroristen in Afghanistan gemakkelijk gepakt konden worden. De vertelden dat er in Irak wapens voor massavernietiging lagen opgeslagen die ons allemaal bedreigden. Die de voorspellers van de stijging van de olieprijzen voor terroristenvrienden uitmaakten. Die iedereen uitsloten van wederopbouw die niet tot een firma van een lid van de eigen regering behoorden. Die ouders van gesneuvelde soldaten die de regering ter verantwoording riepen in de gevangenis stopten. Ze waren al aan de macht gekomen door leugen en bedrog. De eerste keer door te zorgen dat familie de uitslag van de verkiezingen konden manipuleren en de tweede keer door zoveel leugens over hun tegenstander te verspreiden dat kiezen geen zin meer leek te hebben. Waarom toch die drukte over voormalige medewerkers van de CIA als Bin Laden en Saddam Hoessein.

Waarom stuurden wij soldaten mee en sloten we bondgenootschappen met een Amerikaanse regering die zelfs het toepassen van de doodstraf probeert goed te praten als het om een Afghaanse Moslim gaat die tot het Christendom is bekeerd. Moet je je maar niet laten bekeren, je weet als Moslim dat daar de doodstraf op kan staan. Sinds de dagen van Jeremia hebben we kennelijk niet veel bijgeleerd. Het werd de hoogste tijd dat er weer eens uit het boek van Jeremia werd gelezen in de kerken. Wellicht dat mensen dan wakker worden. Amerika sluit wel verdragen over het behandelen van gevangenen, over recht en rechtvaardigheid, over het niet martelen, maar stopt die gevangenen vervolgens in een kamp op Cuba of in gevangenissen buiten de eigen grenzen waar die verdragen ineens niet zouden gelden.

En onze ministers maar roepen dat zij erover tegen de Amerikanen keffen maar verwachten dat de mensen die er het slachtoffer van zijn ons wel aardig zullen blijven vinden. Texaanse oliebaronnen als Bush en aannemers als Haliburton Cheney zijn inmiddels rijk. ze kunnen niet alleen niet herkozen worden, ze hoeven het ook niet meer. Hun opvolgers staan al klaar, en maken een kans zolang wij ze die kansen blijven geven. En nu is er weer een Amerikaan president geworden door het manipuleren van nieuws en door het bijzondere systeem van verkiezingen zelfs gekozen kon worden zonder de meerderheid van de bevolking achter zich te hebben. Enig compassie voor mensen die anders denken of leven is hem vreemd. Daarmee wordt hij een gevaar voor de wereldvrede. Net zoals de adviseurs van Koning Sedekia het voortbestaan van Juda in gevaar brachten. We weten hoe dat afliep, wellicht kunnen we er wat van leren.

Reacties

Jeremia 27:1-11

1 ¶  In het begin van de regering van koning Jojakim van Juda, de zoon van Josia, richtte de HEER zich tot Jeremia. 2  De HEER zei tegen mij: ‘Maak jukken met riemen en leg die op je nek. 3  Stuur de koningen van Edom, Moab, Ammon, Tyrus en Sidon ieder een juk. Je moet ze meegeven aan hun gezanten, die bij koning Sedekia in Jeruzalem zijn. 4  Laat ze hun vorst de volgende boodschap overbrengen: Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël-dit moet u dus tegen uw vorst zeggen: 5  Ik heb met mijn grote kracht en met mijn machtige arm de aarde gemaakt en de mensen en dieren die er leven. Ik geef de aarde aan wie ik wil. 6  Ik heb jullie landen nu allemaal in handen gegeven van mijn dienaar, koning Nebukadnessar van Babylonië; zelfs de wilde dieren heb ik aan hem onderworpen. 7  Alle volken zullen aan hem, zijn zoon en zijn kleinzoon onderworpen zijn, totdat ook voor zijn eigen land de tijd komt dat vele volken en machtige koningen het zullen onderwerpen. 8  Het volk of koninkrijk dat zich niet aan hem, koning Nebukadnessar van Babylonië, wil onderwerpen, dat zich niet zijn juk wil laten opleggen, zal ik straffen met het zwaard, de honger en de pest, totdat ik het door zijn toedoen vernietigd heb-spreekt de HEER. 9  Luister niet naar je profeten, waarzeggers, droomuitleggers, wolkenschouwers en tovenaars, die jullie steeds oproepen je niet aan de koning van Babylonië te onderwerpen. 10  Hun profetieën zijn leugens; ze bereiken er slechts mee dat jullie uit je land worden verdreven. Ik zal jullie uiteenjagen en jullie zullen omkomen. 11  Maar het volk dat zich het juk van de koning van Babylonië laat opleggen, dat zich aan hem onderwerpt, zal ik ongestoord in zijn eigen land laten. Het mag er blijven wonen en de akkers bewerken-spreekt de HEER.’ (NBV)

Soms moet je je neerleggen bij de loop van de geschiedenis. Alle kleine landjes rond Israël waren onderworpen aan de koning van Babylonië. Niet dat ze daar veel last van hadden, ze moesten elk jaar een bepaalde belasting betalen en daarmee was de kous af. Daarmee werd eigenlijk de vrede gekocht. Jeremia waarschuwde daarom tegen de voortdurende neigingen om met geweld tegen het machtige Babylonië in opstand te komen. Dat soort opstanden werden bloedig onderdrukt. Zolang de koning van Babylonië niemand dwong iets anders te doen dan jaarlijks die belasting te betalen had het geen zin er tegen in opstand te komen. Wij kennen vergelijkbare situaties. Lang hadden we het communisme waar we bang voor hadden te zijn. In Rusland heerste een regiem dat ondemocratisch en onderdrukkend was en waar we ons tegen hadden te beschermen.  Natuurlijk wisten we dat het aanvallen van dat land geen zin had, dat zouden we verliezen en de prijs zou geweldig hoog zijn.

Nu hebben we in het zeer grote China nog een vergelijkbaar regiem. En vergis je niet, in China is nog steeds geen persvrijheid, in China is nog steeds geen vrijheid van godsdienst. Er zijn mensen die met overtuiging het aanvallen van een land als China kunnen verdedigen, al was het alleen maar om de bezetting van Tibet. Maar we weten dat we het zouden verliezen en dat de prijs geweldig hoog zou zijn, het zou ook met China een atoomoorlog worden waarbij de aarde zal vergaan. Jeremia riep voortdurend op om de goddelijke richtlijnen van eerlijk delen en recht en vrede te volgen. Contacten tussen gewone burgers, tussen kerkelijke gemeenten en groepen van het communistisch blok in Europa en het kapitalistisch blok in Europa hebben in west Europa gevaarlijke bewapening tegengehouden en in oost Europa democratie op gang gebracht.

Leven zoals Jeremia ons voor houdt en contacten tussen gewone burgers in landen die zich niks van de goddelijke richtlijnen voor de menselijke samenleving aantrekken kan een wapen zijn dat het Koninkrijk van God nabij kan brengen. Het past overigens niet in de heersende cultuur van ons land, artikel 1 van de grondwet moet daarom niet worden vervangen. Als we beginsel dat alle mensen gelijk zijn voor de wet laten vallen maken we ons het meedoen in het verhaal van Jeremia en van Jezus van Nazareth onmogelijk. Alle mensen op aarde zijn immers onze broeders en zusters. In dat verhaal doen in ons koninkrijk de vreemdelingen gelijkwaardig mee. En contacten met vreemdelingen kunnen ons leren hoe contacten te onderhouden met mensen in alle landen van de wereld.

 

Reacties

Jeremia 26:10-24

10  Toen de leiders van Juda hoorden wat er gebeurde, kwamen ze van het koninklijk paleis naar de tempel en namen ze plaats in het nieuwe poortgebouw. 11  De priesters en de profeten namen het woord. Ze zeiden tegen de leiders en alle andere aanwezigen: ‘Deze man verdient de dood. U hebt zelf kunnen horen wat hij over deze stad heeft geprofeteerd.’ 12  Jeremia antwoordde: ‘Het is de HEER die mij gezonden heeft om te profeteren wat u over deze tempel en deze stad hebt gehoord. 13  Beter daarom uw leven en luister naar de HEER, uw God, opdat hij afziet van het onheil dat hij u heeft aangekondigd. 14  Wat mijzelf betreft: ik ben in uw handen, u kunt met mij doen wat u goed en rechtvaardig acht. 15  Maar besef wel dat u door mij te doden onschuldig bloed vergiet, waarvoor u zelf, deze stad en de inwoners zullen boeten, want werkelijk, de HEER heeft mij gestuurd om u te waarschuwen.’ 16 ¶  Toen zeiden de leiders en de andere aanwezigen tegen de priesters en de profeten: ‘Deze man kan niet ter dood gebracht worden, want hij heeft in de naam van de HEER, onze God, tot ons gesproken.’ 17  En enkelen van de oudsten van het land stonden op en zeiden tegen het samengestroomde volk: 18  ‘Toen Hizkia koning van Juda was trad Micha uit Moreset op als profeet. Hij zei tegen het volk van Juda: “Dit zegt de HEER van de hemelse machten: De Sion zal als een akker worden omgeploegd, Jeruzalem zal tot een puinhoop worden, de tempelberg tot een overwoekerde heuvel.” 19  Maar hebben koning Hizkia en de bevolking van Juda Micha ter dood gebracht? Hizkia had ontzag voor de HEER en wist hem gunstig te stemmen, zodat de HEER afzag van het onheil dat hij hun had aangekondigd. Als we deze man doden, roepen we groot onheil over ons af!’ 20  Er was nog een ander die als profeet optrad in de naam van de HEER: Uria uit Kirjat-Jearim, de zoon van Semaja. Ook hij profeteerde tegen Jeruzalem en Juda, en hij verkondigde hetzelfde als Jeremia. 21  Toen koning Jojakim, de bevelhebbers en de raadsheren zijn profetieën hoorden, wilde de koning hem ter dood laten brengen. Uria kwam dat te weten en vluchtte in paniek naar Egypte. 22  Maar de koning stuurde Elnatan, de zoon van Achbor, met een aantal mannen achter hem aan. 23  Ze haalden Uria terug en leidden hem voor koning Jojakim, die hem liet doden. Zijn lijk liet hij in een gewoon volksgraf werpen. 24  Maar Jeremia werd beschermd door Achikam, de zoon van Safan, zodat hij niet werd uitgeleverd aan het volk, dat hem wilde doden.(NBV)

Het is Advent. De periode voor de Kerst waarin de Kerk wacht op de komst van Jezus van Nazareth. Eigenlijk de komst van een nieuw leven. En een nieuw leven beginnen dat is nodig als we het Koninkrijk van God willen vestigen. Een koninkrijk zonder rare grenzen, er is geen grens aan te bekennen, een koninkrijk waar iedereen mee kan doen. Jeremia had er zijn volk over verteld en bleef er over vertellen. Hij had nog een collega, Uria genaamd, maar die vond de dood. Jeremia bleef vertellen, ongeacht wat er ook met hem zou kunnen gebeuren. De mensen moesten maar met hem doen wat ze wilden maar hij bleef zijn verhaal vertellen. Uria niet, die werd bang en sloeg op de vlucht. Naar Egypte staat er en Egypte was voor het volk Israel het land van de slavernij, Egypte stond voor de dood. De angst werd zijn ondergang, zijn boodschap werd vergeten, hij werd in de dood één van de naamlozen van het volk.

Jeremia wachtte een ander lot. Dat spreken over de goddelijke richtlijnen van de Liefde, over eerlijk delen, over de rust op de Sabbat, over respect voor elkaar, over de zorg voor weduwen en wezen en over de vreemdelingen die er ook bij hoorden, zonder de gevolgen voor hemzelf in acht te nemen werd herkend. Er was immers ooit een koning Hiskia geweest, met een profeet Micha en hadden die niet hetzelfde verhaal verteld? Als je je vader en moeder weet te herinneren, en erkent dat je maar van gewone komaf bent, en wie is dat niet, dan weet je ook nog wel wie er van betekenis was voor het gewone volk.

De bejaarden onder ons trekken nog van Drees, en jongeren leren over het kinderwetje van van Houten. Mijlpalen waren het in de rechtvaardige samenleving. Zo zullen we ons de bijstandswet van Klompé herinneren, en Mark Rutte die de bijstandswet wist af te schaffen en onder wie de voedselbanken moesten beginnen. Straks is het Kerstfeest en daarna komt er een nieuw jaar. Dan kunnen we een nieuw leven beginnen. We zijn gewaarschuwd. Als we onze naaste niet liefhebben als onszelf, als we niet eerlijk weten te delen en geen eerlijke handel bedrijven, loopt het uiteindelijk slecht met ons af. We hoeven overigens niet te wachten, elke dag mag je met dat nieuwe verhaal beginnen. Kerst wordt dan heel anders, met Kerst zorg je dan voor mensen die niet meer hebben dan een voederbak voor de dieren.

Reacties

Jeremia 26:1-9

1 ¶  In het begin van de regering van koning Jojakim van Juda, de zoon van Josia, richtte de HEER de volgende woorden tot Jeremia: 2  ‘Dit zegt de HEER: Ga in de voorhof van mijn tempel staan en spreek tot allen die uit de steden van Juda zijn gekomen om mij in de tempel te vereren. Zeg hun alles wat ik je opdraag en laat niets achterwege. 3  Misschien zullen ze luisteren en met hun kwalijke praktijken breken. Dan zal ik afzien van het onheil waarmee ik hen wil treffen vanwege hun kwalijke praktijken. 4  Zeg tegen hen: Dit zegt de HEER: Als jullie niet naar mij luisteren, als jullie de wet niet naleven die ik je gegeven heb 5  en niet luisteren naar mijn dienaren, de profeten, die ik telkens weer naar jullie zend, maar voor wie jullie tot nu toe doof waren, 6  dan zal ik met deze tempel hetzelfde doen als met Silo, zodat alle volken op aarde de naam van deze stad als een vloek zullen gebruiken.’ 7 ¶  De priesters, de profeten en alle andere aanwezigen in de tempel hoorden Jeremia deze woorden spreken. 8  Nadat hij tegen hen gezegd had wat de HEER hem had opgedragen, grepen ze hem vast. ‘Sterven moet jij!’ riepen ze. 9  ‘Hoe durf je in de naam van de HEER te profeteren dat het deze tempel zal vergaan als Silo en dat deze stad een ruïne wordt waar niemand nog zal wonen?’ Al het volk in de tempel liep tegen Jeremia te hoop. (NBV)

Het optreden van Jeremia begint goed. Komt er iemand het volk waarschuwen voor onheil, grijpen ze de boodschapper en willen ze die doden. Het verhaal wordt nog schrijnender als je iets van de geschiedenis kent die er aan vooraf gegaan is. We hebben nog niet zo lang geleden in het boek Deuteronomium kunnen lezen dat de koning altijd een afschrift van dat boek bij de hand moest hebben. Nu was dat lang geleden vergeten, tot Josia aan de macht kwam. Die had toch wel wat met die mooie tempel in de hoofdstad en liet de tempel opknappen. Bij de restauratie vond men een rol in de muur gemetseld en dat bleek datzelfde wetboek voor de koning te zijn. Josia schrok er van en beloofde voortaan de Wet van de Woestijn na te leven. De armen in zijn koninkrijk konden weer op extra aandacht rekenen en de vreemdelingen mochten weer mee doen.

Maar Josia was nog niet dood of het was uit met het navolgen van de goddelijke richtlijnen uit de woestijn. Jojakim trok zich er niks van aan en dus ging Jeremia weer de straat op om te waarschuwen voor de gevolgen. De Tempel zou vergaan, de stad verwoest. Nu zijn veel kerkelijke leiders gevoelig voor het uiterlijk van hun godsdienst en laten ze zich dat niet zo gemakkelijk zeggen. De prachtige gewaden, de mooie mijters, de vergulde beelden lijken soms belangrijker dan de armen en de vreemdelingen. De Rooms-katholieke kerken lopen daarom harder leeg dan de Protestantse Kerken waar de aandacht voor de Liefde van God nog steeds levend gehouden wordt. Veel gelovigen willen dat vandaag de dag niet horen.

Net als in de dagen van Jeremia moet je onze regering niet willen aanvallen op hun goddeloosheid. Ook al beroemen leden van onze regering zich op hun goddeloosheid en pleiten ze voor afschaffing van alles wat er uitziet als godsdienst en moet het belijden van godsdienst stiekem in de binnenkamer plaatsvinden en niet op de Dam of het Malieveld. Ze worden daarbij  overigens ondersteund door de meeste opinieleiders, de talk show presentatoren van vandaag. In onze samenleving zullen ze niet zo snel om het doden van tegenstanders vragen want dat doen religieuze fanatici zelf wel. Veel fanatici willen hun godsdienst met geweld opdringen in plaats van op te roepen tot bekering. Maar dat oproepen moet ook vandaag gebeuren, want anders wachten ons gelijksoortige rampen als waar Jeremia voor waarschuwt.

 

Reacties

Jeremia 25:27-38

27  De HEER zei: ‘Zeg tegen hen: Dit zegt de HEER van de hemelse machten, de God van Israël: Drink, duizel en braak; als ik het zwaard op jullie afstuur, storten jullie neer en kunnen jullie niet meer opstaan. 28  En als ze weigeren de beker aan te nemen, zeg dan tegen hen: Dit zegt de HEER van de hemelse machten: Drinken zul je! 29  Ik sta op het punt de stad waaraan mijn naam verbonden is ten onder te laten gaan. Zouden jullie dan ongestraft blijven? Nee! Ik roep het zwaard op tegen alle bewoners van de aarde-spreekt de HEER van de hemelse machten. 30 En jij-profeteer dit alles, zeg tegen hen: De HEER brult uit de hoge hemel, hij gromt vanuit zijn heilige woning, hij buldert over zijn kudde. Als een druiventreder schreeuwt hij tegen de bewoners van de aarde. 31  Tot aan de einden der aarde klinkt krijgsrumoer, want de HEER klaagt alle volken aan, hij voert een rechtszaak tegen al wat leeft. Die boosdoeners levert hij uit aan het zwaard- spreekt de HEER. 32  Dit zegt de HEER van de hemelse machten: Rampen treffen volk na volk, een orkaan steekt op van de uithoeken der aarde. 33  De slachtoffers van de HEER liggen over de aarde verspreid. Ze worden niet betreurd, niet weggehaald en niet begraven, maar blijven liggen als mest op het land. 34  Herders, jammer, schreeuw het uit! Leiders van de kudde, wentel je in het stof! Nu worden jullie geslacht, jullie vallen in stukken als een kostbare kruik, jullie worden verstrooid. 35  De herders kunnen niet meer vluchten, de leiders kunnen niet ontkomen. 36  Hoor! De herders schreeuwen, de leiders van de kudde jammeren, want de HEER verwoest hun weidegrond. 37  Hun vredige weiden worden vernietigd door de grote woede van de HEER. 38  Als een leeuw doemt hij op uit zijn schuilplaats, ja, hun land wordt tot een woestenij door het moordend geweld, door zijn grote toorn.’(NBV)

Denk nu niet dat ook Jeremia de onvrede verwoord die veel mensen tegenwoordig hebben. Het gaat tegen de herders en dus tegen de leiders van het volk. De politici van zijn dagen, het partijkartel, de grote ondernemingen die akker  aan akker voegen, in onze dagen de bonussen aan de bonussen. Het zijn de verbonden die ze zijn aangegaan, zoals in onze dagen de vorming van de Europese Unie. Het lijkt er soms op dat wat we gewend waren, waar we ons veilig bij voelden, ons wordt afgenomen zonder dat we het wisten en zeker zonder dat we er iets over te zeggen hadden. Maar als je denkt dat het daar allen om gaat dan heb je dit hoofdstuk uit Jesaja toch niet helemaal goed gelezen. Het gaat namelijk ook om het volk.

Dat volk had vreemde goden achterna gelopen. En nu zullen er zijn die zeggen dat dit bewijst dat religie inderdaad alleen maar ellende veroorzaakt. Maar dat is te eenvoudig gedacht. Ieder volk had een god, iedereen had eigenlijk een eigen god. Die godjes zouden moeten zorgen voor winst en profijt op de handel en wandel van de aanbidders. En ook in onze dagen staan de winst het profijt voor veel mensen voorop, als of het goden zijn waar je offers aan moet brengen. Een fatsoenlijk loon voor onderwijzers, klassen die niet groter zijn dan goed is voor het onderwijs aan kinderen, zijn onbetaalbaar omdat je anders de winst van bedrijven en rijke Nederlanders moet afromen. En winst en profijt zijn het allerbelangrijkste. De goden van winst en profijt zijn in onze dagen zo belangrijk dat we ons weer slaven hebben laten maken van werken en consumeren.

De wekelijkse bevrijdingsdag, de dag waarop we herdenken dat we bevrijd zijn van de slavernij en zelfs van de dood als voornaamste prikkel voor ons handelen, die dag hebben we opgegeven. Dan moet er ook gewerkt worden, dan moet er ook geconsumeerd worden. Dat er door die ene dag niet meer geproduceerd wordt dan in een vijfdaagse werkweek, dat er niet meer aan consumeren wordt uitgegeven dan in een zesdaagse winkelweek is dan niet belangrijk meer. Niet belangrijker dan het aanbidden van de goden van werken en consumeren. Als schapen lopen wij de herders achterna die ons voorhouden dat we vast moeten houden aan de oude gewoonten als zwarte piet. Die ons wijsmaken dat de hoofddoekjes van onze voorouders niet op een andere manier kunnen terugkeren. Dat het gaat om bevrijding van de slavernij, de zorg voor de minsten, de verkleining van inkomensverschillen, de vrede op aarde zullen we opnieuw moeten gaan geloven. Anders verliezen we ons land echt.

 

Reacties
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl